Στην αρχαία Ελλάδα υπογραμμίσθηκε έντονα η διάκριση της ερωτικής διάστασης του ανθρώπου σε “ουράνιο’’ και “πάνδημο’’ έρωτα, μέρους της όλης προσπάθειας να αποδοθεί έστω εννοιολογικά η δυναμική του ερωτικού συναισθήματος τόσο στην κάθετη όσο και στην οριζόντια διανθρώπινη διάσταση του. Η ερωτική διάθεση του Νίκου Καζαντζάκη διανθίζει όλο το συγγραφικό του έργο ως μια κινητήρια δύναμη, ως μια πηγή ζωή και δράσης. Σκέπτεται ερωτικά, λειτουργεί και γραφεί ερωτικά, πορεύεται και πεθαίνει ερωτικά, με την πεποίθηση ότι επειδή γνωρίζει τον κόσμο ερωτικά, ερωτικά μπορεί και να συνδιαλέγεται.
